Kemal Can: CHP'deki kaos fiili kopmalara dönüşebilir

img

ANKARA – Gazeteci yazar Kemal Can, seçimler sonrası iç tartışmalara giren CHP’deki gelişmeler için, “Bu kaos, moral kopmaların, fiili kopmalara dönüşmesine neden olabilir" dedi. 

Cumhuriyet Halk Partisi'nde (CHP) 24 Haziran seçimleri sonrası başlayan kurultay isteği, parti yönetimi tarafından reddedildi. Muhalifler ise, sürecin devam ettiğinde ısrarlı. CHP'yi yakından izleyen gazeteci-yazar Kemal Can, Mezopotamya Ajansı’nın (MA) sorularını yanıtladı.
 
Seçimlerin artından CHP’de başlayan kurultay tartışmaları sürüyor. Bu haldeki CHP’nin muhalefet pozisyonunun nasıl değerlendiriyorsunuz?
 
Daha önceki seçim ve referandum dönemlerinde de, muhalefet partileri ve özellikle de CHP yüksek bir beklenti oluşturdu. Seçmende "bu sefer tamam" havası yaratmanın yeterli olacağını düşündü. Bu tavır, iktidarın siyaseti seçime, seçim sonuçlarını da sadece sayısal dengeye indirgemesine razı olan bir sınırda durmak demekti. 24 Haziran seçiminde de benzer bir havada gidildi ve yine seçmendeki beklentiler karşılıksız kaldı. Üstelik bu sefer, seçim sonrasında halkın karşısına çıkılıp açıklamalar yapmak yerine, şaşkınlık ve suskunluk hakim olduğu için, muhalefet seçmenindeki moral bozukluğu daha büyük oldu. Seçim sonrasını yönetemeyen CHP, yaşanan rahatsızlıkları da hızla kendi içine dönerek çözmeye yöneldi. Özellikle, CHP'nin aldığı oyun hayli üzerinde bir destek sağlamış olan Muharrem İnce'nin öncülüğünde bir kurultay tartışması başladı. Aslında, sadece seçim endeksli siyaset düşünme zaafı, ortaya çıkan problemlerle ilgili olarak da yine bir iç seçim sürecini tetikledi. Seçim odaklı siyaset ve muhalefet yaklaşımı her bakımdan çok zayıf bir siyasi pozisyon. Bu hem aktörleri sürekli bir yenilgi döngüsüne sokuyor, hem de siyaseti sığlaştırıyor.
 
CHP yönetimi, salt çoğunluğu sağlayıp sağlamasına bakılmaksızın bu talepleri dikkate alınması gerekirdi. Diğer yandan, kurultay talep eden muhalifler, meseleye fazla bir derinlik kazandırmayı denemeden ve neyi değiştirmek istedikleri konusunda bir tartışmayı açmaması sürecin böyle sonuçlanmasında etkili oldu
 
 Kurultay isteyenler ile yönetim arasındaki tartışma delege sayısında kitlendi. Arada konuşulan fark, 53 gibi bir rakam. Tartışmanın burada takılı kalmasını parti içi demokrasi açısından nasıl değerlendiriyorsunuz? 
 
Siyasetin basit aritmetik ve iktidarın getirdiği yeni siyaset düzeni içinde yüzde 51'e sıkıştırılmasının ana muhalefet partisi içine de sirayet ettiği anlaşılıyor. Seçim sonuçları, sadece salt çoğunluğu kimin kazandığı, yüzde elliyi kimin geçebildiği üzerinden değerlendirilemez. Seçimlerde ortaya çıkan sayısal sonuçlar çoğunluğu sağlayamasa da belirli talep ve iddiaların ağırlığını ve yönünü gösterir. Sadece bu açıdan bakıldığında bile, CHP yönetiminin, kurultay taleplerine karşı ‘yüzde elliyi bulamadınız öyleyse yoksunuz’ tavrı, aslında sürekli eleştirmekte olduğu iktidarın siyaset tavrıyla aynı. Sadece ilkesel düzeyde bir fark göstermek için bile başka türlü davranılması, salt çoğunluğu sağlayıp sağlamasına bakılmaksızın bu taleplerin dikkate alınması gerekirdi. Diğer yandan, kurultay talep eden partideki muhaliflerin büyük çoğunluğunun da yine meseleye fazla bir derinlik kazandırmayı denemeden ve aslında neyi değiştirmek istedikleri konusunda bir tartışmayı açmadan konuyu bir iç seçim havasına sokmaları da sürecin böyle sonuçlanmasında etkili oldu. Kurultaya gidelim Muharrem İnci'yi seçelim, sonrasına bakarız havası güçlü bir dalga oluşturmaya yetmedi.
 
 Size göre kurultay süreci devam eder mi, edip ya da etmemesi kime yarar? 
 
Genel seçim yenilgilerinde olduğu gibi, parti içi çekişmelerde de sayısal sonuçlar bir süreliğine siyasi hareketliliği bastırabiliyor. CHP yönetiminde değişiklikler yaparak tartışmaları yatıştırmaya yöneldi. Muhalefetteki isimler de yönü ve içeriği belirsiz olan ‘değişim’ tartışmasını devam ettirmeye çalışacaklar. Gelen ilk bilgiler, tüzük kurultayı arayışı gibi bazı şekli zorlamaların devreye sokulacağını gösteriyor. Ayrıca, bazı muhaliflerde de partiden kopma eğiliminin bile ortaya çıktığı anlaşılıyor. Ancak, yakın bir vadede yerel seçimlerin olması dolayısıyla, kısa bir sürede parti içindeki hareketlilik, yine seçim ve adaylıklar merkezli hale gelecek. Eğer seçim kampanyalarına kadar ilerletici bir ortak zemin yaratılamazsa, yerel seçim adaylıkları konusundaki çekişmeler ve olası taktik hamleler de beklenenden fazla reaksiyon alabilir.
 
Nasıl bir reaksiyon?
 
 Normal şartlarda iktidara göre daha avantajlı olunması beklenecek yerel seçimlerde yeni bir seçim şokuna neden olabilir. Bu karmaşa ve kaos, moral kopmaların fiili kopmalara dönüşmesine bile neden olabilir.
 
CHP’deki iç tartışmalar genel muhalefete etkisi nedir?
 
Şu anda Türkiye'de yaşanmakta olan, çok sert baskıcı bir yönetim modeli yürürlükte. 16 Nisan referandumu ve 24 Haziran seçimleri sonrasında, bu durum hem yasal alt yapısı hem de uygulama alanı açısından çok daha sert sonuçlar yaratmaya aday. Zaten şimdiye kadar da OHAL düzeninde bunların neler olabileceğini uygulamalı biçimde gördük. Dolayısıyla, yaşanmakta olan çok sert baskı, hukuksuzluk, keyfilik ile bunları dengeleyecek kurum ve kuralların işleyemez halde olması, topyekun bir muhalefeti zorunlu kılıyor. Bu baskı ortamı ile baş etmek ve demokratik hakları, talepleri korumaya çalışmak bütün muhalefet aktörlerini tek tek ve birlikte önemli hale getiriyor.
 
CHP açısından… 
 
En fazla seçmen desteğini içinde barındıran ana muhalefet partisinin içinde bulunduğu durum, yaşadığı iç tartışmalar, aldığı siyasi pozisyon elbette bütün ülkeyi ve özellikle de muhalefette yer alan demokrasi güçlerini yakından ilgilendiriyor. Oluşabilecek ortak bir siyasi direnç açısından CHP'nin temsil ettiği veya desteğini sağlayabildiği toplumsal taban hesap dışı tutulamaz. Bu tabanın siyasi motivasyonunun kırılması genel olarak bütün muhalefeti de önemli ölçüde etkileyecektir. 
 
OHAL’in kalıcılaştırılması, ekonomik kriz, dış ve iç politikadaki kriz ve önümüzdeki yerel seçim süreci gibi temel gündemleri düşündüğümüzde CHP’nin yeni yönetiminin pozisyonu nasıl olmalıdır?
 
Sadece CHP'nin değil bütün siyasi aktörlerin, çok uzun zamandır iktidar lehine oluşmuş siyasi kilitlenmeyi kıracak, siyaseti derinleştirecek ve içerik kazandıracak çabaları yoğunlaştırması gerekir.
 
 Öncelikli olarak yerelden başlayarak alanda siyaset yapılabilmeli, aktörlerin değil temel taleplerin ve tercihlerin tartışılabildiği platformlar oluşturulabilmeli
 
Peki bu nasıl sağlanabilir?
 
Öncelikle, seçmenlerin oy verme davranışında belirleyici olan kutuplaştırma siyasetinin etkisinin azaltılması gerekiyor. Bunun olması için, daha tanıdık gelen isimler bularak karşı bloktan oy çalma üzerine taktik hesaplardan vazgeçilip, başta ekonomi olmak üzere temel meselelerle ilgili tartışmaların açılabilmesi ve geniş bir alana taşınması lazım. Bunun için de öncelikli olarak yerelden başlayarak alanda siyaset yapılabilmeli, aktörlerin değil temel taleplerin ve tercihlerin tartışılabildiği platformlar oluşturulabilmeli.
 
 Önümüzdeki yerel seçimlerde muhalefet bu süreci avantaja dönüştürebilir mi?
 
Aslında bu açıdan yerel seçimler genel seçimlere göre daha avantajlı zemin yaratır. Çünkü yerel seçimlerin doğası gereği genel blok tercihleri yerine yerel sorunlar öne çıkar. Önümüzdeki günlerde daha da keskinleşeceği anlaşılan ekonomik kriz konjonktürü, giderek daha yakıcı hale gelen baskı ve hukuksuzluk bu durumu yaratan bütün kaynak sorunlar işaret edilerek ortaya konulmalı. Bu pencereden bakıldığında CHP'nin de mevcut ekonomik - siyasi tercihleri daha iyi uygulama iddiasından daha fazlasını öneren, daha cesur bir çizgi ve program ortaya koyması gerekir. Ve muhalefet dinamiklerinin, demokrasi güçlerinin daha yüksek bir ortak zemin üretmesine imkan yaratması, içine kapanmak yerine, yeni alanlara açılması gerekir. Muhalefetin dar mutabakatlar için değil, geniş ortaklıklar için çaba göstermesi gerekli. 
 
MA / Diren Yurtsever
 

Diğer başlıklar

15:18 Kadınlardan Flormar işçilerine dayanışma ziyareti
15:00 Nöbetçi GYY’lerle uluslararası dayanışma
14:54 'AKP adayı kayyum neden hala görevi başında?'
14:48 Açlık grevindeki hasta tutuklu Kemal Özelmalı hastaneye kaldırıldı
14:48 Çıplak aramayı kabul etmeyen HDP yöneticisi darp edildi
14:34 50 HDP'li daha açlık grevi başlattı
14:21 İnsan hakları örgütleri: Cezaevleri işkence mekanı haline geldi
14:18 Erdoğan: Fırat'ın doğusunda operasyona başlıyoruz
14:15 Nusaybin Davası: Amacımız özgür ve eşit bir yaşam
13:52 Festus Okey'in davası 11 yıl sonra yeniden görülmeye başlandı
13:51 DBP PM Üyesi Halit Şaşmaz gözaltına alındı
13:50 İHD'den, Hayko Bağdat’a ırkçı ifade kullananlar hakkında suç duyurusu
13:08 Kürt Dili Platformu’ndan aydın, yazar ve sanatçılara çağrı
12:56 Öldürülen gencin kuzeni: Yakın mesafeden ateş açıldı
12:35 Mardin'de açlık grevindeki tutuklulardan Öcalan mesajı
12:27 Ankara’da gözaltına alınanlardan 2 kişi serbest bırakıldı
12:21 Mardin ve Şırnak'taki 6 tutuklu sevk edildi
12:20 Kılıçdaroğlu: Sendikalar sessiz kalıyorsa, ciddi sorunumuz var
12:12 Van’da açlık grevini yeni grup devraldı
11:37 Gözaltına alınan 25 kadından 2'si serbest bırakıldı
11:36 Demirtaş’ın duruşması başladı: İmralı tecridini kınıyorum
11:18 Arat'ın öldürüldüğü olaya ilişkin valilikten açıklama: Polisler lastiklere ateş açtı
11:14 19'unda girdiği cezaevinden 56 yaşında çıktı
11:08 Maltepe'de bir kadın öldürüldü
11:06 İzmir'de 11 kişi gözaltına alındı
10:59 Demirtaş'ın duruşması başlamadan polisten engel
10:54 İstanbul'da kar yağışı başladı
10:53 ‘Kayyumlarla gasp edilen belediyeleri istemiyoruz’
10:52 Öz: Kürt sineması üzerinde baskı ve sansür var
10:44 Verilen ilaç çocuğu hastaneye mahkum etti!
10:36 PTT'deki Hazine hisseleri ikinci kez Varlık Fonu'na devredildi
10:18 Urfa’da 10 günde 95 gözaltı
HDP'li Öcalan: Sınırsız yetkilerle donatılan polis terör estiriyor
10:15 İktisatçı Erdem: Cari fazlası hayra alamet değil
10:07 İnşaatın çatısına çıkan 2 işçi eylemlerine son verdi
10:04 Leyla Güven'e çizimleriyle destek verdi
09:42 3 yılın ardından Cizre'ye özel politikalar
09:37 Bitlis'te okullara kar tatili
09:26 'Dur' ihtarına uymadığı gerekçesiyle öldürüldü
09:06 117 cezaevinde 600’ü aşkın tutuklu açlık grevinde
09:05 İş görüşmesine çağrıldığı adreste polis tarafından karşılandı!
09:03 Okulun tek matematik öğretmeni ihraç edildi
09:02 Dört çocuk annesi kimliksizlikten ameliyat olamıyor
09:01 Restorasyon maliyeti 3 milyonu bulan cami hala açılmadı
09:01 Yaralı halde günlerdir hücrede tutuluyor
09:00 12 ARALIK 2018 GÜNDEMİ
11/12/2018
23:59 Bütçe görüşmelerinin birinci turu sona erdi
23:50 Fransa'da noel pazarında silahlı saldırı: Ölü ve yaralılar var
21:44 “Bîr” Türkiye’de ilk kez beyaz perdede
20:19 Avukat Tuncer: Tecridin en ağırı İmralı’dır
20:05 Van'daki açlık grevi eylemcilerinin gözaltı süreleri uzatıldı