Doç. Dr. Güneş: Türkiye- ABD krizi sınırları aştı

img
İSTANBUL – Türkiye ile ABD arasında ortaya çıkan krizin “sıra dışı” olmadığını aksine sınırları aşan bir sorun haline geldiği belirten Doç. Dr. Hakan Güneş, "Ankara'nın burnunun sürtmesi isteniyor. Dikkat ederseniz ‘Ey Amerika’ artık daha az söyleniyor" dedi. 
 
Türkiye ile ABD arasında Rahip Andrew Brunson'ın tutukluluğu ve Washington yönetiminin aldığı yaptırım kararları nedeniyle başlayan krizi çözmek üzere ABD'ye giden Türk heyet, somut bir sonuca ulaşamadı. Diplomatik kaynaklar, ABD’nin serbest bırakılmasını istediği 15 kişinin listesini Türkiye’ye verdiğini söylüyor. Ortaya çıkan tablonun ne anlama geldiğini İstanbul Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü’nde Doç. Dr. Hakan Güneş değerlendirdi. 
 
‘SINIRLARI AŞAN BİR SORUN’ 
 
Ortaya çıkan krizin “sıra dışı” olmadığını, aksine sınırları aşan bir sorun haline döndüğü yorumunda bulunan Güneş, sorunun iki bakana yaptırım düzeyine gelinmesi ve devamında da daha ağır yaptırımların gündemde olmasının sınırları daha da aşacağı görüşünde. ABD’nin serbest bırakılmasını istediği 15 kişinin listesini Türkiye’ye vermesine ilişkin de Güneş, “Amerika ve Türkiye arasında son 4-5 yılda biraz sıradanlaşan bir müzakere, tartışma, pazarlık diyebileceğimiz bir konu bu. Önümüzdeki günlerde de Rahip Brunson meselesi dışında başka konular da olacaktır elbette. Verilen 15 kişilik liste de bunun ipuçları” dedi. 
 
'TÜRKİYE'NİN ORTADOĞU'DAKİ GELİŞMELERİ FIRSATA ÇEVİRMESİ İSTENMİYOR'
 
İki ülke arasında yaşanıyor gibi görünen krize daha derinlikli bir yerden bakmak gerektiğini ve bu krizin de bardağı taşıran son damla olduğunu vurgulayan Güneş, zaman zaman bazı liderlerin uygulamaları karşısında daha merkez ülkelerin sert tepkiler verebildiğini belirtti. 
 
Bununla paralel olarak hem Ortadoğu’da hem de konunun muhatabı olan ülkeler açısından ortaya nasıl bir tablo çıkacağına dikkat çeken Güneş, şöyle devam etti: “Erdoğan’ın Ortadoğu’daki son izlemiş olduğu politika batılı diğer ülkelerden biraz farklı ve uyumlu görünmüyor. Dolayısıyla buralarda çeşitli siyasi gerilimler çıkıyor. Bence bunun en önemli kısmı aynı zamanda ülkede bir ekonomik krizle birlikte devam ederek birbirini tetikliyor olması konuyu çok daha zor bir hale getiriyor. Üstelik Ortadoğu ile ilgisi şu; Şuanda Amerika’nın dünya politikasında öncelikli konu İran’ı sınırlandırma kararı. Bu sınırlandırmayı da doğrudan bir askeri harekatla değil, bir yaptırım zinciriyle halletmeye çalışıyor. Burada geçtiğimiz dönemde olduğu gibi Türkiye’nin bu durumu bir fırsata çevirmesini ve dolayısıyla İran’ın nefes almasını istemiyor. Bu bakımdan Türkiye’deki iktisadi kriz, Türk Amerikan ilişkilerindeki gerilim, İran yaptırımı bu üç şey adeta çarpışıyor. Bu noktada Türkiye’den sadece Brunson’un serbest bırakılması değil, diğer konularda daha uyumlu müttefik siyaseti izlemesi gerektiğini talep ettiklerini anlıyoruz." 
 
‘BU ZİYARETTE TOPARLAYAMADILAR’
 
Türkiye'nin Amerika'yla olan ittifakında genel kurallarının dışına çıkmadığını aksine topraklarını kullandırttığını, radar ve askeri üstlerin işlemeye devam ettiğini ve Amerikan şirketlerine kapıların sonuna kadar açık olduğunu hatırlatan Güneş, sözlerini şöyle sürdürdü: "Buralarda bir sorun yok ama belli başlıklarda da sorun var. Bu sorun başlıklarında taraflar iyi bir noktaya varmış değil. Burada her iki liderin de kendi kamuoylarına seslenmesi işleri biraz daha zorlaştırıyor. İletişim kazaları da var. Dışişleri bürokratlarının çok iyi çalıştığını söyleyemeyiz. Onlar da adeta siyasetçiler gibi konuşuyorlar. Bütün bu faktörler bir araya gelince sorun aslında çözülmesi çok zor olmayan bir sorun neredeyse orta ölçekli bir iktisadi krize doğru Türkiye’ye yol aldırıyor. Bunu bu ziyarette toparlayamadılar belki ama başka ziyarette toparlayacaklardır, çünkü Türk Amerikan ilişkilerinde son 5 yılda büyük gerilim konuları biraz daha azaldı. Başta Suriye olmak üzere bir yakınlaşmaya gittiklerini görmek mümkün. Bu da bu iletişim kazaları ve sert müzakerelere rağmen anlaşmalarını daha mümkün hale getiren bir zemin ortaya çıkarıyor.” 
 
‘ANKARA’NIN BURNUNUN SÜRTMESİ İSTENİYOR’
 
Ortaya konulan karşılıklı talepler etrafında masaya oturmanın çok da kolay olmayacağını düşünen Güneş, bunun nedenini ise eşit iki güçten bahsedilememesinden kaynaklı olduğunu söyledi. Güneş, devamla şunları söyledi: “Amerika’nın Türkiye yönetimini Obama döneminde olduğu gibi bu küçük ortağa küçük ortak gibi davranmıyor kanaatine sahipler. Burada ittifak içi güven ilişkilerinin sarsıldığı bir durum söz konusu. Bu nedenle de tabiri caizse Ankara’nın burnunu sürtmek istiyorlar. Çok eşit bir ilişki sürdürmek istemedikleri anlaşılıyor. Türkiye ekonomisi daha da zora düşerse bundan memnuniyet duymayacaklardır çünkü burada uluslararası şirketler var. Sanıldığının aksine batılı şirketler Türkiye’yi batırmaya çalışmıyor. Tam tersine onların hisseleri değer kaybedecek. Yüz liralık dünyada yatırımı varsa bunun üç tarafı Türkiye’de dolayısıyla onları tolere edemeyecekleri bir kayıp olmaz. Türkiye’deki iktisadi kaybıyla birlikte biraz daha teyakkuz halinde, gergin iktisadi çivi üstünde kalması batılı ülkelerin özellikle Amerika’nın umurunda olmayacaktır. Bu anlamda dayanma ya da ilişkiyi gergin sürdürme kapasitesi çok çok mümkün değil. Türkiye içinse bu kolay değil. Vize verilmemeye başlandığında Türk iş adamlarının nasıl yanıp tutuştuğunu hatırlayalım.”
 
‘TÜRKİYE ÇOK ÇABA SARFEDECEK’
 
Türkiye’nin bu işi çözmek için daha fazla çaba sarf edeceğini de sözlerine ekleyen Güneş, sözlerini şöyle tamamladı: “Dikkat ederseniz ‘Ey Amerika’ artık daha az söyleniyor. Çoktan bunun için 6 miting yapılmış olurdu. Bu kez yapılmıyor çünkü gerçekten bu sorunu Türkiye çözmek zorunda. Ekonomik durumun çok iyi olmadığı açık. O nedenle de Ankara’nın bu sorunu çözmek için çok fazla çaba sarf edeceklerini tahmin edebiliriz.” 
 
MA / Necla Demir 
 
 

Diğer başlıklar

14/12/2018
20:41 Urfa'da açlık grevine destek veren 5 kişi tutuklandı
20:33 Akademisyen Akın: Kürtler kayyumlar eliyle sömürülüyor
18:24 Erdoğan Trump'la görüştü
18:13 ‘Kaçak mal’ gerekçesiyle baskın yapan polis esnafı darp etti
17:25 Erdoğan'dan Prens Selman'a: Dünyayı enayi sanıyor
16:52 HDP’den tren faciasına ilişkin araştırma önergesi
16:47 İstifa etmediği gibi AKP’li ismi özel kalem müdürü yaptı
16:42 İzmir Barosu: Kazalara karşı sessiz kalmayacağız
16:31 Hafızalara kazınan o fotoğraflarla Meclis'ten seslendiler
16:30 Meslek odaları ve sendikalardan partilere seçim kriteri
16:07 Maxmur’da yaşamını yitirenler toprağa verildi
16:04 DTK Maxmur’a saldırıyı kınadı
16:03 Eğitim Sen bütçe ile ilgili taleplerini açıkladı
16:02 Buldan: Maxmur ve Şengal saldırıları AKP'nin seçime dönük politikasıdır
15:53 Elçi cinayetinin muhtemel failleri tespit edildi
15:11 Mersin'de 'Yerel demokrasi buluşmaları' için çağrı
15:10 KESK'ten Diyarbakır Bölge Mitingi'ne çağrı
14:33 Sokağa çıkma yasaklarında yaşamlarını yitirenler anıldı
14:33 Tarihi Ongözlü Köprü yurttaşlara kapatıldı
14:21 İfadesi alındıktan sonra gözaltına alınan yurttaş serbest bırakıldı
14:08 HDP'li Yetim toprağa verildi
14:06 HDP: Ablukalarda yaşamını yitirenleri unutmayacağız, unutturmayacağız
14:06 ‘Zulme karşı ortaya konulan direnişi unutmadık’ dediler
13:43 İMO: Dicle Barajı’nda cevap bekleyen sorular var
13:34 Arnavutköy’de bir fabrika yangın çıktı
13:29 YSK yerel seçim takvimini açıkladı
13:13 Bakanlık tarihi yapıda oluşan hasardan belediyeyi sorumlu tuttu
13:12 HDP Eş Genel Başkanları: Seçimler yaklaştıkça savaş çığırtkanlığı artıyor
12:47 Gazeteci Yasul’a 1 yıl 10 ay 15 gün hapis cezası
12:46 Tutsaklarla Dayanışma İnisiyatifi: Talepler karşılansın
12:10 Erdoğan: Sincar ve Mahmur’da operasyonumuzu yaptık
11:59 Aile görüşmesine çıkan tutuklulara çıplak arama dayatması
11:57 CHP Diyarbakır’da bölge toplantısı düzenlendi
11:46 İfadesi alınıp serbest bırakılan yurttaş evi basılıp gözaltına alındı
11:24 Nusaybin Davası: 53 tutuklu salonda hazır edilecek
11:12 Kasım ayında 62 ürünün fiyatında artış gerçekleşti
10:57 AKPM Milletvekili Edurne: İmralı’da olanlar birinci derece insan hakkı ihlalidir
10:50 Mehmet Öcalan: Tecridin kırılması için daha fazla sorumluluk alma zamanıdır
10:24 HDP aday adaylık başvurusunu 18 Aralık'a kadar uzattı
09:52 Dicle Nehri’nde su seviyesi 6 metre yükseldi
09:36 Bütçe görüşmelerinde ‘Kürdistan’ tahammülsüzlüğü
09:20 Barajın kapağı koptu Dicle Vadisinde yurttaşlar evlerini terk etti
09:18 'Bu ağacın unutamadığını biz nasıl unutalım'
09:10 Belediyeyi 900 milyon borçlandıran kayyum taşınmazları satmaya başladı
09:09 Cezaevi müdüründen ‘siz daha 12 Eylül’ü görmediniz’ tehdidi
09:07 KESK Eşbaşkanı: Mücadele etmekten başka seçenek yok
09:05 ‘Susmayacağız, 16 Aralık'ta Diyarbakır'dayız’
09:03 Gazeteci Parlak ‘mükerrer soruşturma’ ile 8 aydır tutuklu
09:03 Akın Birdal: Devletlerden oluşmayan yeni bir uluslararası topluluğa ihtiyaç var
09:01 Nasturilerden kalma değirmenlerin ürünü: Çukurca tahini